Υδροκήλη

Η υδροκήλη είναι μια από τις πιο συχνές και συνήθως καλοήθεις παθήσεις του οσχέου, δηλαδή του σάκου που περιβάλλει τους όρχεις. 

Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία συγκεντρώνεται υγρό γύρω από τον όρχι, προκαλώντας προοδευτική, ανώδυνη διόγκωση.

Αν και δεν απειλεί τη ζωή του ασθενούς, μπορεί να δημιουργήσει δυσφορία, αισθητική ενόχληση και ανησυχία για πιο σοβαρά προβλήματα. 

Η σωστή διάγνωση και η έγκαιρη αντιμετώπιση εξασφαλίζουν οριστική λύση, χωρίς υποτροπές.

Τι είναι η Υδροκήλη

Η υδροκήλη είναι η συσσώρευση διαυγούς υγρού ανάμεσα στα πέταλα του ελυτροειδούς χιτώνα που περιβάλλει τον όρχι. 

Το υγρό αυτό παράγεται φυσιολογικά σε μικρή ποσότητα, ώστε να επιτρέπει την ομαλή κίνηση του όρχεως μέσα στο όσχεο. 

Όταν όμως η ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγή και την απορρόφησή του διαταραχθεί, το υγρό αρχίζει να συσσωρεύεται, προκαλώντας σταδιακή διόγκωση.

Η υδροκήλη μπορεί να είναι ιδιοπαθής, όταν δεν εντοπίζεται συγκεκριμένη αιτία (συχνότερα σε άνδρες άνω των 40 ετών), ή δευτεροπαθής, όταν εμφανίζεται ως αντίδραση σε άλλη πάθηση, όπως φλεγμονή, τραυματισμό ή μετεγχειρητική αλλαγή στην περιοχή. 

Στα βρέφη, η υδροκήλη είναι συχνά επικοινωνούσα — δηλαδή υπάρχει επικοινωνία με την κοιλιακή κοιλότητα — και συνήθως υποχωρεί αυτόματα μέσα στο πρώτο έτος της ζωής.

Πώς δημιουργείται – Αίτια

Η δημιουργία υδροκήλης οφείλεται σε διαταραχή της φυσιολογικής απορρόφησης του υγρού από τον ελυτροειδή χιτώνα του όρχεως.

Τα αίτια μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και τις συνθήκες:

• Φλεγμονή του όρχεως ή της επιδιδυμίδας (ορχίτιδα, επιδιδυμίτιδα)
• Τραυματισμός ή χτύπημα στην περιοχή του οσχέου
• Μετεγχειρητικές αλλοιώσεις, π.χ. μετά από αποκατάσταση βουβωνοκήλης ή κιρσοκήλης
• Κακοήθεια ή όγκος του όρχεως (πιο σπάνια, αλλά πρέπει πάντα να αποκλείεται με υπερηχογράφημα)
• Λεμφική απόφραξη ή παλαιότερη ακτινοθεραπεία
• Ηλικιακές αλλαγές στα αγγεία και τα λεμφαγγεία που μειώνουν την απορρόφηση του υγρού

Στους ενήλικες η υδροκήλη εμφανίζεται συχνότερα ως ιδιοπαθής, ενώ στα παιδιά σχετίζεται με την καθυστερημένη σύγκλειση του πόρου μέσω του οποίου οι όρχεις κατέβηκαν από την κοιλιακή χώρα στο όσχεο.

Συμπτώματα

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η ανώδυνη διόγκωση του οσχέου, που συνήθως αφορά τον έναν όρχι. Ο ασθενής περιγράφει:

• Αίσθημα βάρους ή τραβήγματος στην περιοχή
• Ενοχλήσεις κατά τη βάδιση, την ορθοστασία ή τη σωματική άσκηση
• Μερικές φορές ήπιο πόνο ή δυσφορία λόγω της πίεσης
• Σε μεγαλύτερες υδροκήλες, ορατή ασυμμετρία και δυσκολία στην εφαρμογή ρούχων

Η υδροκήλη είναι κατά κανόνα ανώδυνη και προοδευτική, όμως η ξαφνική εμφάνιση πόνου, ερυθρότητας ή πυρετού πρέπει να αξιολογείται άμεσα, γιατί μπορεί να υποκρύπτει φλεγμονή ή άλλη σοβαρότερη πάθηση.

Διάγνωση

Η διάγνωση τίθεται εύκολα από τον ουρολόγο με κλινική εξέταση.

Κατά την ψηλάφηση, το όσχεο είναι μαλακό, χωρίς ευαισθησία, και το περιεχόμενο διαφανίζει στο φως — μια απλή δοκιμή που ονομάζεται διαφανοσκόπηση.

Για την πλήρη επιβεβαίωση και τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων, γίνεται υπερηχογράφημα οσχέου, το οποίο δείχνει την ποσότητα και τη σύσταση του υγρού, την κατάσταση του όρχεως και της επιδιδυμίδας. 

Σε ορισμένες περιπτώσεις ζητούνται εξετάσεις ούρων ή αιματολογικές για να αποκλειστεί λοίμωξη ή φλεγμονή.

Η ακριβής διάγνωση είναι σημαντική, γιατί άλλες καταστάσεις όπως η κιρσοκήλη, η βουβωνοκήλη ή σπανιότερα ένας όγκος, μπορεί να μοιάζουν κλινικά με υδροκήλη, αλλά απαιτούν εντελώς διαφορετική προσέγγιση.

Αντιμετώπιση – Θεραπεία

Η επιλογή θεραπείας εξαρτάται από την ηλικία και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων.

Στα νεογνά και τα βρέφη, η υδροκήλη συνήθως υποχωρεί αυτόματα μέσα στους πρώτους 12–18 μήνες. 

Ο γιατρός παρακολουθεί την εξέλιξη χωρίς άμεση παρέμβαση, εκτός αν η διόγκωση είναι μεγάλη ή επιμένει.

Στους ενήλικες, η θεραπεία είναι χειρουργική (υδροκηλεκτομή) όταν η υδροκήλη προκαλεί ενόχληση, αισθητικό πρόβλημα ή αμφιβολία στη διάγνωση.

Η επέμβαση πραγματοποιείται με μια μικρή τομή στο όσχεο, υπό γενική ή ραχιαία αναισθησία. 

Το υγρό αφαιρείται και το ελυτροειδές πέταλο αναστρέφεται ή πτυχώνεται, ώστε να αποτραπεί νέα συλλογή. 

Η διαδικασία διαρκεί περίπου 30–45 λεπτά και ο ασθενής επιστρέφει σπίτι του την ίδια ημέρα.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν η χειρουργική επέμβαση δεν ενδείκνυται (π.χ. σε ηλικιωμένους ή ασθενείς υψηλού κινδύνου), μπορεί να γίνει παρακέντηση ή σκληροθεραπεία, δηλαδή αναρρόφηση του υγρού και έγχυση ειδικής ουσίας για να αποτραπεί η επανασυσσώρευση. 

Ωστόσο, οι μέθοδοι αυτές έχουν υψηλότερο ποσοστό υποτροπής και δεν θεωρούνται οριστική λύση.

Μετεγχειρητική Πορεία

Η ανάρρωση μετά από υδροκηλεκτομή είναι ταχεία και ανώδυνη. Ο ασθενής μπορεί να περπατήσει από την ίδια ημέρα και να επιστρέψει σε ήπιες δραστηριότητες μέσα σε 2–3 ημέρες.

Συνιστάται:

• Ανάρτηση του οσχέου με ελαστικό εσώρουχο για στήριξη
• Τοποθέτηση πάγου τις πρώτες 48 ώρες για μείωση του οιδήματος
• Αποφυγή έντονης άσκησης ή άρσης βαρών για περίπου 2 εβδομάδες

Η υδροκήλη σπάνια υποτροπιάζει όταν η επέμβαση γίνει σωστά. Ο γιατρός μπορεί να συστήσει επανέλεγχο μετά από 2–3 εβδομάδες για την πλήρη επούλωση.

Η υδροκήλη είναι μια καλοήθης αλλά ενοχλητική πάθηση που, με τη σωστή διάγνωση και την κατάλληλη χειρουργική αντιμετώπιση, θεραπεύεται οριστικά. 

Έγκαιρη επίσκεψη σε ουρολόγο επιτρέπει να αποκλειστούν σοβαρότερες αιτίες διόγκωσης του οσχέου και να αποκατασταθεί η καθημερινότητα χωρίς πόνο ή ανησυχία. 

Η απλότητα της επέμβασης και η γρήγορη ανάρρωση καθιστούν τη θεραπεία της υδροκήλης μια ασφαλή, αποτελεσματική και οριστική λύση για κάθε άνδρα.