Ο προστάτης είναι ένας μικρός αλλά σημαντικός αδένας του ανδρικού οργανισμού.
Βρίσκεται μπροστά από την ουροδόχο κύστη, περιβάλλει την αρχή της ουρήθρας και παράγει το προστατικό υγρό, ουσιαστικό για τη γονιμότητα. Με την ηλικία, ο προστάτης συχνά αλλάζει.
Αυτές οι αλλαγές είναι φυσιολογικές, αλλά μερικές φορές οδηγούν σε δύο διαφορετικές παθήσεις: την Καλοήθη Υπερπλασία Προστάτη (ΚΥΠ) και τον Καρκίνο του Προστάτη.
Παρότι μπορεί να εμφανιστούν στην ίδια ηλικία και να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα, πρόκειται για εντελώς διαφορετικές καταστάσεις, με διαφορετική αιτία, πορεία και αντιμετώπιση.
Καλοήθης Υπερπλασία Προστάτη (ΚΥΠ): Όταν ο προστάτης “μεγαλώνει” φυσιολογικά
Η ΚΥΠ είναι μια μη καρκινική διόγκωση του προστάτη που οφείλεται στον πολλαπλασιασμό των κυττάρων του αδένα με την πάροδο του χρόνου.
Είναι μια φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης, η οποία επηρεάζει περίπου τους μισούς άνδρες άνω των 50 ετών και μέχρι το 80% των ανδρών άνω των 70.
Καθώς ο προστάτης μεγαλώνει, πιέζει την ουρήθρα και δυσκολεύει τη ροή των ούρων.
Αυτή η πίεση προκαλεί τα γνωστά συμπτώματα που πολλοί άνδρες περιγράφουν ως “πρόβλημα στην ούρηση”, χωρίς όμως να συνδέεται πάντα με κακοήθεια.
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Συχνουρία, ειδικά τη νύχτα
- Δυσκολία στην έναρξη της ούρησης
- Αδύναμη ή διακοπτόμενη ροή
- Αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως
Αν και τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι ενοχλητικά, αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά, συνήθως με φαρμακευτική αγωγή ή, όταν χρειάζεται, με χειρουργική επέμβαση.
Σήμερα, η ΚΥΠ αντιμετωπίζεται με σύγχρονες μεθόδους όπως η TURis, η HoLEP ή η Re-zum, που προσφέρουν ανακούφιση με ελάχιστη ταλαιπωρία και ταχεία ανάρρωση.
Καρκίνος του Προστάτη: μια διαφορετική νόσος
Ο καρκίνος του προστάτη είναι η κακοήθης ανάπτυξη κυττάρων μέσα στον αδένα.
Πρόκειται για τη συχνότερη μορφή καρκίνου στους άνδρες, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις αναπτύσσεται αργά και μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματικός για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Υπάρχουν, ωστόσο, και πιο επιθετικές μορφές που μπορούν να επεκταθούν και να δώσουν μεταστάσεις, κυρίως στα οστά και στους λεμφαδένες.
H έγκαιρη διάγνωση κάνει όλη τη διαφορά, αφού όταν εντοπιστεί στα πρώιμα στάδια, ο καρκίνος του προστάτη είναι απόλυτα ιάσιμος.
Γιατί μοιάζουν τόσο πολύ τα συμπτώματα – Καλοήθης Υπερπλασία – Καρκίνος Προστάτη
Η ουρήθρα περνά μέσα από τον προστάτη. Όταν ο αδένας διογκώνεται — είτε λόγω υπερπλασίας είτε λόγω κακοήθειας — η ροή των ούρων επηρεάζεται με παρόμοιο τρόπο.
Έτσι, και οι δύο παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν:
- Συχνουρία
- Αίσθημα ατελούς κένωσης
- Αδύναμη ή διακεκομμένη ροή
- Ανάγκη για συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα
Αυτή η ομοιότητα στα συμπτώματα είναι ο λόγος που η αυτοδιάγνωση δεν έχει θέση.
Μόνο ο ουρολόγος, με κατάλληλες εξετάσεις, μπορεί να ξεχωρίσει τι πραγματικά συμβαίνει.
Τα σημάδια που χρειάζονται έλεγχο – Καλοήθης Υπερπλασία – Καρκίνος Προστάτη
Ορισμένα συμπτώματα απαιτούν άμεση αξιολόγηση, γιατί μπορεί να υποδηλώνουν κάτι πιο σοβαρό:
- Αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα
- Πόνος στη λεκάνη, στη μέση ή στα οστά
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους ή έντονη κόπωση
Ακόμη κι έτσι, τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο, αλλά αποτελούν λόγο να γίνει ένας πλήρης ουρολογικός έλεγχος.
Πώς ξεχωρίζουμε την ΚΥΠ από τον καρκίνο
Ο σύγχρονος ουρολόγος διαθέτει όλα τα εργαλεία για να ξεκαθαρίσει τη διάγνωση με ασφάλεια και ακρίβεια:
PSA test: δείχνει τα επίπεδα του προστατικού αντιγόνου στο αίμα. Το PSA μπορεί να είναι αυξημένο και στις δύο παθήσεις, αλλά η μορφή της αύξησης (π.χ. ρυθμός μεταβολής, ποσοστό ελεύθερου PSA) βοηθά στη διάκριση.
Δακτυλική εξέταση: γρήγορη, ανώδυνη και αποκαλυπτική για το μέγεθος και τη σκληρότητα του αδένα.
Υπερηχογράφημα ή διορθικό υπερηχογράφημα (TRUS): δίνει ακριβή εικόνα του προστάτη.
Πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία (mpMRI): εντοπίζει ύποπτες περιοχές με μεγάλη ακρίβεια.
Βιοψία προστάτη: η μόνη εξέταση που επιβεβαιώνει με βεβαιότητα τη διάγνωση καρκίνου, όταν υπάρχουν ενδείξεις.
Η σωστή ερμηνεία όλων αυτών των εξετάσεων, σε συνδυασμό με το ιατρικό ιστορικό, επιτρέπει στον ουρολόγο να διακρίνει καθαρά τη φύση του προβλήματος.
Πώς αντιμετωπίζονται – Καλοήθης Υπερπλασία – Καρκίνος Προστάτη
Η Καλοήθης Υπερπλασία αντιμετωπίζεται ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων:
- Με φαρμακευτική αγωγή που χαλαρώνει χαλαρώνει τις μυικές ίνες του προστάτη και μειώνει το μέγεθος του.
- Ή με χειρουργική επέμβαση με τις μεθόδους TURis, HoLEP ή Re-zum, που προσφέρουν εξαιρετικά αποτελέσματα και ταχεία ανάρρωση
Ο Καρκίνος του Προστάτη αντιμετωπίζεται ανάλογα με το στάδιο:
- Στο πολύ αρχικό στάδιο μπορεί να εφαρμοστεί ενεργός παρακολούθηση
- Σε πιο προχωρημένο στάδιο, αλλά όταν ο καρκίνος είναι εντοπισμένος μέσα στον προστάτη, αντιμετωπίζεται είτε με ρομποτική χειρουργική είτε με ακτινοθεραπεία
- Όταν είναι ήδη μεταστατικός, χορηγείται ορμονοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή χημειοθεραπεία, ανάλογα με την περίπτωση
Σε κάθε περίπτωση, ο ουρολόγος καθοδηγεί τον ασθενή με σαφήνεια, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, τη γενική υγεία και τις προσωπικές του ανάγκες.
Η πρόληψη σώζει ζωές
Η πρόληψη είναι ο πιο απλός και αποτελεσματικός τρόπος για να αποφευχθεί ο φόβος.
Κάθε άνδρας άνω των 50 ετών — ή από τα 40 όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου προστάτη — πρέπει να πραγματοποιεί ετήσιο έλεγχο PSA και δακτυλική εξέταση.
Οι εξετάσεις αυτές είναι ανώδυνες, οικονομικές και δίνουν τη δυνατότητα να εντοπιστούν έγκαιρα τυχόν μεταβολές, προτού προκαλέσουν προβλήματα.
Η Καλοήθης Υπερπλασία και ο Καρκίνος του Προστάτη είναι δύο διαφορετικοί “δρόμοι” που μπορεί να ξεκινούν από τα ίδια συμπτώματα, αλλά οδηγούν σε εντελώς διαφορετική πορεία.
Η πρώτη επηρεάζει την ποιότητα ζωής, η δεύτερη μπορεί να απειλήσει τη ζωή. Και οι δύο όμως αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά, όταν εντοπιστούν εγκαίρως.
Με σωστή ενημέρωση, η ψυχραιμία και η τακτική επίσκεψη στον ουρολόγο είναι η καλύτερη ασπίδα του άνδρα απέναντι σε οποιαδήποτε πάθηση του προστάτη.
