Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί την πιο συχνά εμφανιζόμενη κακοήθεια στους άνδρες, καθώς εκδηλώνεται σε ποσοστό 10% αυτών, και είναι η δεύτερη αιτία θανάτου τους μετά τον καρκίνο του πνεύμονα.

ΟΡΙΣΜΟΣ

Υπογονιμότητα είναι η ανικανότητα ενός σεξουαλικά ενεργού ζεύγους να επιτύχει εγκυμοσύνη στη διάρκεια ενός έτους ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

ΑΙΤΙΑ

  • Συγγενείς παράγοντες ( κρυψορχία,δυσγενεσία όρχεων)
  • Επίκτητες ουρογεννητικές ανωμαλίες ( αποφράξεις )
  • Λοιμώξεις ουροποιητικού
  • Αύξηση θερμοκρασίας οσχέου ( κιρσοκήλη )
  • Ενδοκρινικές διαταραχές
  • Γενετικές ανωμαλίες
  • Ανοσολογικοί παράγοντες
  • Συστηματικά νοσήματα
  • Εξωγενείς παράγοντες (φάρμακα, τοξίνες, ακτινοβολία )
  • Ιδιοπαθής

Α. ΠΡΟ-ΟΡΧΙΚΑ

  • Διαταραχές υποθαλαμικής λειτουργίας
  • Διαταραχές υποφυσιακής λειτουργίας
  • Λοιπές ορμονικές διαταραχές

Β. ΟΡΧΙΚΑ

  • Χρωμοσωμιακές ανωμαλίες
  • Απλασία σπερματικού επιθηλίου
  • Μυοτονική δυστροφία
  • Αμφοτερόπλευρη ανορχία
  • Germ cell arrest syndrome
  • Ανωμαλίες σπερματοζωαρίων
  • Γοναδοτοξικοί παράγοντες
  • Διάφορες παθήσεις όρχεων
  • Κιρσοκήλη

Γ. ΜΕΤΑ-ΟΡΧΙΚΑ

  • Απόφραξη αποχετευτικής οδού σπέρματος
  • Δυσπλασία αποχετευτικής οδού σπέρματος
  • Διαταραχές εκσπερμάτισης
  • Διαταραχές της κινητικότητας και της λειτουργίας των σπερματοζωαρίων
  • Σεξουαλικές δυσλειτουργίες

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

  • Διάρκεια υπογονιμότητας
  • Πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής υπογονιμότητα
  • Αποτελέσματα σπερμοδιαγράμματος
  • Ηλικία και γονιμότητα της συντρόφου

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η πρώτη και σημαντικότερη εξέταση είναι το σπερμοδιάγραμμα, το αποτέλεσμα του οποίου καθορίζει την περαιτέρω πορεία, και συνδυάζεται με τη φυσική εξέταση και τη λήψη ιστορικού.
Εφόσον είναι φυσιολογικό, δεν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
Εφόσον είναι παθολογικό σε 2 διαδοχικές εξετάσεις , απαιτείται περαιτέρω ανδρολογική διερεύνηση.

  • Ολιγοζωοσπερμία < 15.000.000 / ml
  • Aσθενοζωοσπερμία < 32 % κινητά σπερματοζωάρια
  • Τερατοζωοσπερμία < 4 % με φυσιολογική μορφολογία

Απαραίτητος είναι κι ο έλεγχος της συντρόφου , καθώς στο 25% των περιπτώσεων υπογόνιμων ζευγαριών ανευρίσκονται ανωμαλίες και στους 2 συντρόφους.

Ιστορικό

  • Υπογονιμότητας
  • Οικογενειακό
  • Αναπτυξιακό
  • Ιατρικό / Χειρουργικό
  • Λοιμώξεις
  • Σεξουαλικό
  • Φάρμακα / Συνήθειες / Επάγγελμα

Κλινική εξέταση

  • Εξέταση σπέρματος
  • Σπερμοδιάγραμμα
  • Κ/α
  • Βιοχημικός έλεγχος

Απεικονιστικός έλεγχος :

  • U/S οσχέου
  • Διορθικό υπερηχογράφημα

Βιοψία όρχεων για :

  • Διαφορική διάγνωση μεταξύ απόφραξης και βλάβης του σπερματικού επιθηλίου , σε κάθε περίπτωση αζωοσπερμίας με φυσιολογική FSH πλάσματος.
  • Αποκλεισμό καρκινώματος in situ όρχεων ως αίτιου υπογονιμότητας.
  • Λήψη σπερματοζωαρίων για την εφαρμογή ενδοκυτταροπλασματικής μικρογονιμοποίησης (ICSI) σε ασθενείς με κλινικά αποδεδειγμένη μη αποφρακτική αζωοσπερμία.
  • Ορμονικός έλεγχος : – Μέτρηση LH, FSH, PRL, TEST, T3, T4, TSH
  • Χρωμοσωμιακός έλεγχος : – Ανάλυση καρυότυπου σε ολιγοσπερμία ( < 10 mil/ml ) με πρόθεση για ICSI.
  • Γενετικός έλεγχος σε ζευγάρια με γενετική ανωμαλία ή σε ασθενείς με δυνητικά κληρονομική ασθένεια.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Προσδιορισμός χρόνου και συχνότητας συνουσίας :

  • 48 ώρες πριν και μετά την ωορρηξία
  • Ακριβής προσδιορισμός ωορρηξίας με μέτρηση θ, LH στα ούρα, U/S ωοθηκών

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

1. Υπογοναδοτροπικός υπογογοναδισμός :
Xορήγηση GnRH ή συνδυασμού hCG, hMG κι ανασυνδυασμένης FSH
2. Αδενώματα υπόφυσης και υπερπρολακτιναιμία :

    • Αγωνιστές ντοπαμίνης και σε αποτυχία αυτής ανάλογα σωματοστατίνης, ακτινοβολία ή χειρουργική εκτομή Θεραπεία λοιμώξεων
    • Αντιφλεγμονώδη
    • Αντιβιοτικά ( κυρίως δοξυκυκλίνη, μακρολίδες και κινολόνες, όχι νιτροφουραντοίνη λόγω σπερματοκτόνου δράσης )
    • Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη φυματίωση και στη μεταπαρωτιδική ορχίτιδα, στην οποία είναι αποτελεσματική η συστηματική χορήγηση ιντερφερόνης α-2β
    • Αντιμετώπιση αντισπερματικών αντισωμάτων
    • Χορήγηση κορτικοστεροειδών με αντικρουόμενα αποτελέσματα
    • Ενδομητρική σπερματέγχυση
    • Εξωσωματική γονιμοποίηση
    • Τεχνικές έκπλυσης σπέρματος

ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

          Στην ιδιοπαθή ανδρική υπογονιμότητα συνιστάται μόνο στις περιπτώσεις υπογοναδοτροπικού υπογοναδισμού με :

        • Αντιοιστρογόνα σε συνδυασμό με τεστοστερόνη
        • FSH
        • Αντιοξειδωτικά p.o.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Κιρσοκήλη :

Aπολίνωση έσω σπερματικής φλέβας :

        • Σε έφηβους με προοδευτική ορχική ανεπάρκεια κλινικά τεκμηριωμένη.
        • Σε ασθενείς με κλινικά εμφανή κιρσοκήλη, ολιγοσπερμία, μη επίτευξη εγκυμοσύνης > 2 έτη και ιδιοπαθή υπογονιμότητα στα ζευγάρια.
        • Δεν συστήνεται σε άνδρες με υποκλινική κιρσοκήλη ή φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα.

Kρυψορχία :

        • Xορήγηση hCG πρέπει να αποφεύγεται, καθώς μπορεί να προκαλέσει μειωμένη σπερματογένεση
        • Ορχεοπηξία σε ηλικία < 1 έτους.
        • Όταν η ορχεοπηξία γίνεται σε ενήλικα, συνιστάται διενέργεια και βιοψίας στον ίδιο χρόνο για τη διερεύνηση ύπαρξης CSI.
        • Απόφραξη εκσπερματιστικών πόρων ( όγκος σπερμ. < 1,5 ml, όξινο PH, ↓ τιμή φρουκτόζης ) : ΤUR-EjD
        • Απόφραξη σπερματικών πόρων : Eκτομή και τελικοτελική αναστόμωση.
        • Απόφραξη αυλού επιδιδυμίδας : -Tελικοτελική ή τελικοπλάγια αναστόμωση του σπερματικού πόρου με τον πόρο της επιδιδυμίδας
        • MESA ( microsurgical epididymal sperm aspiration ) και ICSI.
        • Συγγενής έλλειψη σπερματικών πόρων : Αναρρόφηση σπέρματος από την επιδιδυμίδα και τεχνητή γονιμοποίηση.
        • Τραυματισμοί νωτιαίου σωλήνα : Hλεκτροδιέγερση